کشمکش میراث و محیط‌زیست بر سر منطقۀ حفاظت‌شده قمیشلو

0

کشمکش میراث و محیط‌زیست بر سر منطقۀ حفاظت‌شده قمیشلو

به گزارش نجف آباد نگار از ایسنا، به‌تازگی سند مالکیت ۱۸ هزار هکتار از اراضی پارک ملی و پناهگاه حیات‌وحش قمیشلو به خاطر وجود یک قلعه، کاروانسرا و باغ قاجاری در این محدوده، به نام اداره کل میراث فرهنگی استان اصفهان ثبت‌شده و این امر، نگرانی‌هایی را برای فعالان محیط‌زیست و حقوق حیوانات ایجاد کرده است.

شروع این ماجرا را باید به خردادماه سال جاری گره زد. زمانی که عباس رضایی، استاندار اصفهان در معیت مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی این استان از مجموعه پارک ملی و قلعه تاریخی قمیشلو در شهرستان تیران و کرون بازدید کرد و گفت: «مجموعه حیات‌وحش و پارک ملی قمیشلو یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های حفاظت محیط‌زیست استان است که ظرفیت مناسبی را برای توسعه گردشگری طبیعت‌گردی با رعایت اصول حفاظت از محیط‌زیست دارد. »

او تصریح کرد: «قلعه تاریخی قمیشلو با مساحتی در حدود ۹ هزار مترمربع که یادگاری از دوران قاجار است، فرصت مناسبی را برای توسعه گردشگری شهرستان تیران و کرون از منظر طبیعی و تاریخی فراهم آورده و با توجه به این امر، اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان و مسئولان شهرستان موظف‌اند در کمترین زمان ممکن، سرمایه‌گذارانی را که آماده همکاری در زمینه مرمت و تبدیل این بنا به یک مجموعه گردشگری هستند، به‌منظور سرمایه‌گذاری در این مجموعه تشویق و حمایت کنند.»

رضایی اطمینان داد: «ما نیز در استانداری اصفهان و از طریق کارگروه گردشگری، میراث فرهنگی و صنایع‌دستی استان، آماده هرگونه همکاری در خصوص ارائه مجوزهای لازم از تمامی دستگاه‌های مربوطه از جمله سازمان محیط‌زیست و حمایت مالی از سرمایه‌گذاران از طریق بانک‌های عامل و یا صندوق توسعه ملی هستیم.

بعدازاین بازدید و در عرض کمتر از سه ماه، خبر رسید که سند مالکیت ۱۸ هزار هکتار از مستثنیات و اراضی پارک ملی قمیشلو که شامل قلعه، کاروانسرا و باغ تاریخی پیرامون آن است، به نام اداره کل میراث فرهنگی استان اصفهان ثبت‌شده.

فریدون اللهیاری، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان گفت: طی سال‌های گذشته به خاطر وجود قلعه و کاروانسرای ارزشمند قاجاری در پارک ملی قمیشلو، میراث فرهنگی استان اصفهان برحسب وظیفۀ ذاتی خود در این محدوده هزینه‌های زیادی انجام داده و باوجوداینکه دوستداران میراث فرهنگی این منطقه در امر حفاظت از این قسمت‌ها با ما همکاری خوبی داشتند، نگهداری از آن دقت و توجه بیشتری را می‌طلبید.

او با اشاره به علت انتقال سند مالکیت این بخش از اراضی ملی پارک قمیشلو به نام اداره کل میراث فرهنگی استان اصفهان توضیح داد: قلعه تاریخی، کاروانسرا و اراضی پیرامون آن که در واقع یک باغ تاریخی است، در مالکیت دولت جمهوری اسلامی ایران بوده و طبق قانون، میراث فرهنگی می‌تواند سند بخش‌های تاریخی آن را به نام خود بزند.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان اصفهان خاطرنشان کرد: این انتقال مالکیت از سازمان حفاظت محیط‌زیست به اداره میراث فرهنگی، طبق روال معمول و قانونی انجام‌گرفته و بحث قوانین و مقررات حاکم در مقولۀ میراث فرهنگی و محیط‌زیست سر جای خود قرار دارد.

اللهیاری با تأکید بر اینکه مفهوم مالکیت، مخدوش کردن ضوابط نیست، یادآور شد: همان‌طور که مالک یک بنای تاریخی بودن مجوزی برای مداخله در آن بنا نیست، در محیط‌زیست هم این مسئله مطرح است و اینجا میراث فرهنگی استان اصفهان قصد مخدوش کردن ضوابط سازمان حفاظت از محیط‌زیست را ندارد.

او خطاب به فعالان محیط ‌زیست گفت: در مورد این تغییر مالکیت جای هیچ‌گونه نگرانی نیست چرا که هر اتفاقی در محدودۀ این پارک ملی رخ بدهد، تابع ضوابط محیط ‌زیستی است همان‌طور که هر اقدامی در محدوده قلعه و کاروانسرا و باغ تاریخی این پارک ملی رخ بدهد نیز باید تابع قوانین میراث فرهنگی باشد.

کشمکش میراث و محیط‌زیست بر سر منطقۀ حفاظت‌شده قمیشلو

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان اصفهان در پاسخ به این سؤال که آیا این اداره کل برنامه‌ای برای رونق گردشگری در این محدوده دارد یا خیر اعلام کرد: سرمایه‌گذاران مختلفی سال‌هاست که درخواست دارند در این منطقه سرمایه‌گذاری کنند و این مسئلۀ جدیدی نیست که اکنون و بعد از انتقال سند مالکیت بخواهد نگرانی ایجاد کند.

او ادامه داد: مسلماً برای پارک ملی قمیشلو رعایت ضوابط میراثی و محیط‌زیستی در اولویت قرار دارد و تا این حساسیت‌ها هست مداخله‌ای هم رخ نخواهد داد، اگر هم بحث سرمایه‌گذاری و گردشگری مطرح شود باید کاملاً منطبق با شیوه‌نامه‌های میراثی و محیط‌زیستی باشد.اللهیاری در آخر تأکید کرد که قلعه و کاروانسرای تاریخی پارک ملی قمیشلو شدیداً به مرمت نیاز دارد و ما باید برنامه‌ریزی جدی برای آن داشته باشیم.

ایرج حشمتی، مدیرکل اداره محیط‌زیست استان اصفهان اما روز گذشته اظهار کرد: در پارک ملی قمیشلو قلعه‌ای تاریخی مربوط به دوره قاجاریه وجود دارد. ازاین‌رو اداره میراث فرهنگی شهرستان تیران بر اساس ماده ۲۶ آیین‌نامه اموال دولتی توانسته است برای ۱۸ هکتار از این اراضی سند مالکیت بگیرد که ۱۲ هکتار آن در پارک ملی قمیشلو واقع‌شده و قبلاً سندی به اسم سازمان حفاظت محیط‌زیست برای آن صادرشده بود.

او با اشاره به اینکه پارک ملی قمیشلو قدیمی‌ترین منطقه حفاظت‌شده جهان است و از سال ۱۳۴۳ تحت حفاظت قرارگرفته گفت: صدور سند برای میراث فرهنگی کار اشتباهی است، چراکه محیط‌زیست بیش از ۲۰ سال است که برای این منطقه سند مالکیت گرفته است و چنین اقدامی نشان‌دهنده ناهماهنگی بین دستگاه‌هاست.

مدیرکل اداره محیط‌ زیست اصفهان با اشاره به اینکه صدور سندی جدید برای اداره میراث فرهنگی بدون هماهنگی با ما رخ‌داده است، تصریح کرد: قمیشلو منطقه‌ای حفاظت‌شده است و انجام هرگونه فعالیتی در آن باید با هماهنگی محیط‌زیست باشد.

وی با اشاره به طرح گردشگری اداره میراث فرهنگی برای این محدوده توضیح داد: ما در حال بررسی طرح گردشگری پیشنهادشده بودیم که متأسفانه سند منطقه به اسم میراث صادر شد و اکنون باید صبر کنیم که این اختلاف‌نظر رفع شود.

حشمتی خاطرنشان کرد: ما با حفاظت فیزیکی بر اساس الگوهای مشارکتی مخالف نیستیم ولی طرح‌های گردشگری باید ضوابط خاصی را رعایت کنند و در چارچوب الگوهای حفاظت باشند چرا که اگر مردم محلی در طرح‌های گردشگری شرکت کنند و نفعی از آن ببرند ضریب حفاظت مناطق نیز افزایش پیدا می‌کند.

مدیرکل اداره محیط‌ زیست اصفهان تأکید کرد: ما به دنبال آن هستیم که سند محیط‌زیست را تک‌برگ و سند میراث فرهنگی را باطل کنیم. مکاتباتی با مدیرکل اداره اقتصاد و امور دارایی استان و اداره ثبت نیز انجام‌شده است و امیدواریم که به‌زودی مالکیت محیط‌زیست بر منطقه قمیشلو احراز شود.

نوید حسنی، عضو انجمن دوستداران میراث فرهنگی و طبیعی نجف‌آباد نیز دربارۀ مشکلات عدیده‌ای که پارک ملی قمیشلو با آن روبروست، گفت: حدود ۳۰ هزار هکتار از پارک ملی و پناهگاه حیات‌وحش قمیشلو به خاطر احداث یک آزادراه در دهه هشتاد از این منطقه جدا شد و به‌این‌ترتیب زیستگاه اصلی آهوی ایرانی از بین رفت.او ادامه داد: در بخش دیگری از این منطقه حفاظت‌شده نیز شهرک صنعتی بزرگ غرب اصفهان احداث شد و به‌این‌ترتیب محلی که حیوانات به دلیل گرم‌تر بودن هوا زمستان‌ها به آن کوچ می‌کردند نیز به ورطۀ نابودی افتاد.

این فعال حقوق حیوانات خاطرنشان کرد: قلعه و کاروانسرا و باغ تاریخی که میراث فرهنگی اکنون سند آن را به نام خود ثبت کرده، دقیقاً در قلب این پناهگاه حفاظت‌شدۀ حیات‌وحش قرار دارد و در صورت اجرای طرح‌های گردشگری ما با مشکلات تازه‌ای مثل رشد سخت و ساز، افزایش زباله، تردد بی‌ضابطه و دسترسی راحت شکارچیان به این پارک ملی روبرو خواهیم بود که در واقع مساوی با نابودی این منطقه است.

قلعه تاریخی قمیشلو با مساحتی در حدود ۹ هزار مترمربع که یادگاری از دوران قاجار است

عضو انجمن دوستداران میراث فرهنگی طبیعی نجف‌آباد در واکنش به وعده‌هایی که برای رعایت ضوابط محیط‌زیستی در این محدوده می‌شود گفت: زمانی که می‌خواستند طرح آزادراه را در این منطقۀ حفاظت‌شده پیاده کنند، قرار شد دورتادور جاده برای ایمن‌سازی فنس کشی شود، دیواره‌های بتونی آن را بپوشاند و در امتداد آن دو گذرگاه حیات‌وحش به‌صورت پل هوایی ایجاد شود تا حیوانات بتوانند به‌راحتی از روی آن عبور کنند اما متأسفانه هیچ‌یک از این وعده‌ها عملیاتی نشد.

حسنی تأکید کرد که احداث این آزادراه موجب دسترسی بی‌ضابطۀ شکارچیان به منطقه حفاظت‌شدۀ قمیشلو شده به‌طوری‌که آن‌ها به‌راحتی با توقف در پارکینگ آزادراه، به خاطر فاصلۀ کمی که این مکان تا آبشخور اصلی حیات‌وحش دارد اقدام به شکار حیوانات می‌کنند و تلاش محیط بانان که با دست‌ خالی از این محدودۀ وسیع حفاظت می‌کنند بی‌ثمر می‌شود.

این فعال محیط‌ زیست یادآور شد: همین حالا که طرح گردشگری پیاده نشده، روزهای تعطیل سیل جمعیت وارد پارک ملی قمیشلو می‌شود و حضور انسان‌ها آرامش را از حیوانات این منطقه می‌گیرد. گردشگران، بوته‌ها که تنها پوشش گیاهی و پالایندۀ هوای پارک ملی قمیشلو هستند آتش می‌زنند و انواع خزندگان و پرندگان را زیر چرخ‌های ماشین‌هایی که به‌واسطه احداث آزادراه به قلب منطقه دسترسی پیداکرده‌اند له می‌کنند. ضمن اینکه ماشین‌های آفرود نیز سطح خاک این منطقه را به هم می‌زنند و زیست‌بوم آن را را دچار مشکل می‌کنند.

حسنی با بیان اینکه اداره کل میراث فرهنگی برای مرمت یک بنا لزوما نباید مالک آن باشد، اعلام کرد: ما نگرانیم که با انتقال مالکیت بخشی از این مجموعه، یک فاجعه دیگر در انتظار این پناهگاه حفاظت‌شده حیات‌وحش باشد.

انتهای پیام/۱۳۹

کد خبر : 13095 ساعت خبر : ۱:۱۷ ب٫ظ

لینک کوتاه مطلب : https://najafabadnegar.ir/?p=13095

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

3 × چهار =