نهم ربیع‌الاول

روز نُهُم رَبیع‌ُالاول روز آغاز امامت امام مهدی(عج)، دوازدهمین امام شیعیان است.

0

نهم ربیع‌الاول

به گزارش نجف آباد نگار، روز نُهُم رَبیع‌ُالاول روز آغاز امامت امام مهدی(عج)، دوازدهمین امام شیعیان است.
بنابر نقلی در این روز، عمر بن سعد از قاتلان امام حسین(ع) کشته‌ شد.
گاه در این روز محافلی به نام‌های، عیدُ الزهرا و فرحةُ الزهراء،
به عنوان روز قتل خلیفه دوم عمر بن خطاب برگزار می‌شود.

براساس گزارش‌های تاریخی، خلیفه دوم در ۲۷ ذی‌الحجه به‌دست ابولؤلؤ، ضربت خورد و سه روز بعد کشته شد.
مراجع تقلید و عالمان دینی شیعه،
برپایی مجالسی را که در آن اهانت به مقدسات و بزرگان دینی اهل سنت می‌شود، جایز نمی‌دانند.

نهم ربیع، نهمین روز از ماه ربیع الاول است که در آن وقایعی رخ داده است:

آغاز امامت امام زمان(عج): روز نهم ربیع‌الاول برای شیعیان به عنوان روز آغاز امامت امام مهدی(عج) دانسته شده است؛
زیرا در ۸ ربیع‌الاول، امام حسن عسکری(ع) به شهادت رسید
و پس از او پسرش امام مهدی(عج) به امامت رسید.
قتل عمر بن سعد: به گفته علامه مجلسی در زاد المعاد، بنابر قولی عمر بن سعد در روز نهم ربیع‌الاول
به دست مختار ثقفی کشته شده است.عمر بن سعد از سوی عبیدالله بن زیاد
به فرماندهی سپاه کوفه برای مقابله با امام حسین(ع) منصوب شد.

امام حسین(ع) و دیگر شهدای کربلا به دست سپاهیان او به شهادت رسیدند.
قتل خلیفه دوم: نهم ربیع‌ الاول به روز مرگ عمر بن خطاب خلیفه دوم منسوب شده است.

تاریخچه این انتساب به قرن ششم هجری برمی‌گردد.
عبدالجلیل قزوینی (درگذشت قرن ششم قمری) بدون استناد به منبعی به قتل عمر در این روز اشاره کرده است.
به گفته علامه مجلسی، عالم دوره صفویه،
در دوره او، میان شیعه مشهور بود که روز نهم ربیع، روز عید شمرده می‌شد
و مستند آن هم روایتی از امام هادی(ع) بوده است که براساس آن،
امام هادی(ع) روز نهم ربیع را یکی از اعیاد بزرگ اهل بیت(ع) و محبان آنها شمرده
و از پیامبر(ص) نقل کرده است که خداوند در این روز به کرام الکاتبین امر کرده است
که به مدت سه روز قلم از مردم برداشته شود و خطاهای آنان ثبت نشود.

بر اساس منابع متعدد تاریخی، قتل عمر در روزهای پایانی ذی‌الحجة سال ۲۳ق اتفاق افتاده است.
بر اساس این منابع عمر در ۲۶ یا ۲۷ ذی‌الحجه توسط ابولؤلؤ غلام مغیرة بن شعبه مجروح شد
و سه روز بعد در ۲۹ و بنابر قولی ۳۰ ذی‌الحجه از دنیا رفت.

همچنین بر اساس گزارش‌های تاریخی، بیعت با عثمان، خلیفه بعد از عمر،
در اواخر ذی‌الحجة یا اوائل ماه محرم صورت گرفته است. مردم کاشان نیز مراسم نهم ربیع‌الاول
در محل بنای ابولؤلؤ را ابتدا در ماه ذی‌الحجه برپا می‌کر‌دند. به گفته علامه مجلسی،
مشهور میان فقهای امامیه نیز این است که قتل عمر در ماه ذی الحجه اتفاق افتاده است.

ریشه پیوند نهم ربیع با روز مرگ عمر
برخی از پژوهشگران احتمال داده‌اند که ریشه انتساب نهم ربیع الاول به روز قتل عمر،
به دوره آل بویه برمی‌گردد؛ در این دوره نزاع‌های فرقه‌ای در قالب بزرگداشت
ایامی نظیر همراهی ابوبکر با پیامبر(ص) در غار و مراسم عزا
برای مصعب بن زبیر از سوی برخی حنابله در واکنش به برگزاری عید غدیر و عاشورا از سوی شیعیان وجود داشت.
در راستای همین نزاع‌های فرقه‌ای، شیعیان به‌دنبال آن بودند که در روز قتل عمر شادمانی کنند؛
اما به‌دلیل آن‌که روزهای پایانی ذی‌الحجه، مصادف با محرم و ایام عزاداری امام حسین بود،

این مراسم بعد از ایام محرم و صفر یعنی ربیع الاول برگزار ش
و به تدریج این تلقی پیش آمد که روز قتل عمر در ربیع الاول بوده است.

مراسم عیدالزهراء
در ایران و عراق، گاه در نهم ربیع الاول به تصور سالروز مرگ خلیفۀ دوم،
محفل‌هایی برگزار می‌شده که به عیدالزهراء و فرحة الزهراء معروف بوده است.
به نوشته جعفریان، پیشینه چنین مراسمی به دوره آل‌بویه و نزاع‌های مذهبی میان شیعه و اهل‌سنت
در آن زمان برمی‌گردد پس از قرن ششم این مراسم تا ظهور صفویه دست‌کم در کاشان برگزار می‎‌شد.
سید بن طاووس (درگذشت ۶۶۴ق) با اشاره به اعتقاد برخی به مرگ یکی از دشمنان اهل بیت در روز نهم ربیع گفته است
برخی از ایرانیان این روز را بزرگ می‌شمارند. با این حال،

گویی خودش آن نظر را قبول ندارد. با ظهور صفویه و گسترش تشیع در ایران،
نهم ربیع الاول به عنوان روز مرگ عمر شناخته شد و مراسمی در این روز برگزار می‌گردید.
قاضی نورالله شوشتری در کتاب «مصائب النواصب» که آن را در پاسخ به اعتراض
یکی از علمای اهل‌سنتِ دوره صفویه نوشته، می‌نویسد:
«این کار مورد تأیید علما نبود و در زمان ما متروک است».

ممنوعیت
در ایران پس از انقلاب اسلامی و در دوره رهبری امام خمینی
برگزاری مراسم به مناسبت کشته شدن خلیفه دوم، ممنوع شد.
یکی از دلایل ممنوعیت این مراسم، دامن زدن به اختلافات شیعه و سنی
و برافروختن آتش فتنه طائفی اعلام شده است. همچنین استفاده از ادبیات نامتعارف،
گاه مستهجن و اجرای نمایش‌هایی که تخطی از عرف‌ و هنجارهای عمومی جامعه است
از جمله دلایل ممنوعیت آن است. به دنبال ممنوعیت این مراسم،
آرامگاه منسوب به ابولؤلؤ در کاشان در سال ۱۳۸۶ش از سوی نیروی انتظامی بسته شد.

مخالفت مراجع تقلید
برگزاری مراسم به مناسبت کشته شدن عمر بن خطاب همواره مخالفت بسیاری از علما و مراجع تقلید
را به دنبال داشته است. محمدحسین کاشف‌الغطاء از علمای نجف برگزاری این مراسم را ممنوع کرد.
آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران انجام برخی کارها به نام شاد کردن دل فاطمه(س)
را باعث شادشدن دشمنان او دانسته و آن را خلاف اهداف انقلاب اسلامی ایران معرفی کرده است.

همچنین آیت‌الله سیستانی از مراجع تقلید ساکن نجف به شیعیان توصیه کرده
که بر مشترکات تمرکز کنند و تصریح کرده که پرداختن به مسائل اختلافی دلیلی ندارد.
به نظر آیت‌الله سیستانی مشارکت کردن در ایجاد تفرقه حتی به‌اندازه یک کلمه یا نصف کلمه جایز نیست.
واجب است که از ادبیات تشنج‌آفرین پرهیز شود.

به گفته آیت‌الله بهجت، در صورتی که این کارها موجب اذیت و آزار
و یا قتل شیعیانی که در بلاد و کشورهای دیگر در اقلیت هستند شود
اگر قطره خونی از آنها ریخته شود ما نیز مسبب آن و یا شریک جرم خواهیم بود.
ایت الله میرزا جواد تبریزی و آیت‌الله صافی گلپایگانی نیز اعلام کردند
کارهایی که در سایر روزهای سال گناه است انجام دادن آن در نهم ربیع نیز حرام بوده
و فرقی میان این روز و روزهای دیگر نیست.

حدیث رفع القلم و نقد آن
در برخی مجالسی که به مناسبت عیدالزهراء برگزار می‌شود، روایتی بیان می‌شود
که به رفع القلم معروف شده و می‌گویند این روز «روز رفع القلم» است
و گناهان این روز در روز قیامت محاسبه نمی‌شود. ازاین‌رو می‌توان در این مراسم هر حرفی را زد
و هر کاری انجام داد.[نیازمند منبع] مکارم شیرازی،
صافی گلپایگانی و میرزا جواد تبریزی، از مراجع تقلید معاصر،
سند حدیث رفع و محتوای آن را بر اساس دلایلی صحیح ندانسته و مورد نقد قرار داده‌اند.

این دلایل عبارتند از:

روایت موسوم به رفع قلم در منابع معتبر وجود ندارد و از جهت سند نامعتبر است.
این روایت مخالف کتاب خدا و سنّت است. به عنوان نمونه روایت رفع قلم با آیه
«و من یعمل مثقال ذرة شراً یره» و روایت «لا تنال ولایتنا الا بالعمل و الورع»در تضاد است.
بر همین اساس انجام دادن حرام در همه روزها گناه است و فرقی میان نهم ربیع الاول
و روزهای دیگر نیست. برداشتن تکلیف و ثبت نشدن گناه تنها به کودکان نابالغ،
دیوانه‌ و کسی که خوابیده است، اختصاص دارد.

روایت رفع قلم در صورت معتبر بودن به این معنا است
که اگر کسی به صورت غیرعمدی مرتکب خطا شود،
خداوند او را می‌بخشد، نه این که آگاهانه و از روی عمد مرتکب گناه شود.
مراجع تقلید دیگر همچون محمدتقی بهجت، حسین نوری همدانی،
سید عبدالکریم موسوی اردبیلی نیز رفع قلم را درست ندانسته
و برآنند در حرمت گناه تفاوتی میان نهم ربیع و روزهای دیگر نیست.

انتهای پیام/۱۳۹

 

کد خبر : 18509 ساعت خبر : ۱۰:۴۵ ب٫ظ

لینک کوتاه مطلب : https://najafabadnegar.ir/?p=18509

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.